Khi tham gia giao thông, bạn có thường nhầm lẫn giữa lề đường và lòng đường? Hay thắc mắc vì sao nhiều người đỗ xe trên vỉa hè vẫn không bị xử phạt?
Bài viết này Xeduongpho sẽ giúp bạn hiểu rõ lề đường là gì, phân biệt với các khái niệm liên quan và nắm vững quy định pháp luật về sử dụng lề đường để tránh vi phạm.
Lề đường là gì?
Lề đường là phần mép nằm ở hai bên của đường bộ, thường được phân cách với lòng đường bằng vỉa hè hoặc dải phân cách. Theo quy định tại Luật Giao thông đường bộ, lề đường có các đặc điểm:
- Nằm sát mép ngoài cùng của đường
- Có kết cấu khác biệt so với lòng đường (thường thấp hơn hoặc có rãnh thoát nước)
- Chức năng chính: bảo vệ mặt đường khỏi sạt lở và dành cho người đi bộ
Lòng đường là gì?
Lòng đường là phần nằm giữa hai lề đường, được thiết kế và xây dựng để phục vụ các phương tiện cơ giới như ô tô, xe máy, xe đạp lưu thông. Đây là không gian chính dành cho hoạt động giao thông đường bộ.
Sự khác biệt giữa lề đường và lòng đường:
| Tiêu chí | Lề đường | Lòng đường |
| Vị trí | Hai bên mép đường | Phần giữa của đường |
| Đối tượng sử dụng | Người đi bộ | Phương tiện cơ giới |
| Kết cấu | Thường thấp hơn, có rãnh thoát nước | Bề mặt bằng phẳng, nhựa hoặc bê tông |
| Chức năng | Bảo vệ đường, người đi bộ | Lưu thông phương tiện |
Lề đường và Vỉa hè có giống nhau không?
Nhiều người thường nhầm lẫn giữa lề đường và vỉa hè. Trên thực tế thì Vỉa hè (còn gọi là hè phố) là bộ phận của đường đô thị, được xây dựng cao hơn mặt đường, có các đặc điểm:
- Chủ yếu phục vụ người đi bộ
- Là nơi bố trí hệ thống hạ tầng kỹ thuật: cột đèn, cây xanh, biển báo
- Thường được lát gạch, đá hoặc bê tông
Về mặt pháp lý và thực tiễn sử dụng, lề đường và vỉa hè được coi là một, đều thuộc phần đường dành cho người đi bộ và không dành cho phương tiện cơ giới lưu thông thường xuyên.
Quy Định Về Sử Dụng Lề Đường Theo Luật Giao Thông
Theo Điều 35 Luật Giao thông đường bộ, lề đường và lòng đường chỉ được sử dụng cho mục đích tham gia giao thông của người và phương tiện. Một số hoạt động đặc biệt được phép sử dụng lề đường và lòng đường khi có sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền:
- Tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao
- Tổ chức lễ hội, diễu hành
- Các trường hợp khẩn cấp, đặc biệt
Điều kiện: Phải được Ủy ban Nhân dân cấp tỉnh cho phép và không gây ảnh hưởng đến an toàn giao thông, trật tự công cộng.
Đậu xe trên lề đường được hay không?
Câu hỏi này không có câu trả lời chung cho tất cả địa phương. Việc đỗ xe trên lề đường phụ thuộc vào quy định cụ thể của từng tỉnh, thành phố và thậm chí cho từng tuyến đường.
Nguyên tắc chung về đỗ xe trên lề đường như sau:
Theo Luật Giao thông đường bộ, lề đường được thiết kế cho người đi bộ, không phải để đỗ xe. Tuy nhiên, một số địa phương cho phép đỗ xe tạm thời trên lề đường tại những khu vực nhất định, với điều kiện phải đảm bảo ba yếu tố cốt lõi:
Thứ nhất, về vị trí và cách thức đỗ xe. Nhiều người thắc mắc đỗ xe cách lề đường bao nhiêu là hợp lý? Theo quy định, xe phải được xếp ngay ngắn thành hàng, quay đầu vào trong và cách mép lề khoảng 0,2m (tương đương 20cm). Khoảng cách này vừa giúp tối ưu không gian, vừa tạo sự gọn gàng và an toàn khi mở cửa xe.
Thứ hai, phải dành tối thiểu 1,5m cho người đi bộ đi lại thoải mái. Vị trí đỗ xe cũng cần cách nút giao thông ít nhất 20m để đảm bảo tầm nhìn và an toàn giao thông. Đây là khoảng cách tối thiểu để không ảnh hưởng đến tầm nhìn của người tham gia giao thông tại các ngã tư, ngã ba.
Thứ ba, tuyệt đối không cắm cọc, dựng rào chắn hay có bất kỳ hành vi “chiếm chỗ” nào trên lề đường. Đây là hành vi vi phạm và có thể bị xử phạt.
Trước khi đỗ xe trên lề đường, hãy quan sát biển báo giao thông và hỏi thông tin từ cơ quan chức năng địa phương. Nhiều tuyến đường cấm hoàn toàn việc đỗ xe trên vỉa hè, đặc biệt là các tuyến đường chính, khu vực trung tâm và gần các nút giao thông.
Tốt nhất, bạn nên ưu tiên sử dụng bãi đỗ xe hợp pháp hoặc các điểm đỗ xe có người trông giữ.
Lưu ý thêm: Tránh đỗ xe tại các vị trí như gần biển cấm đỗ, ngã tư, đầu đường, trước cổng trường học, bệnh viện hay các khu vực đông người qua lại. Việc để xe qua đêm trên lề đường thường bị cấm ở hầu hết địa phương, trừ khi có quy định riêng cho phép.
Hành vi bị nghiêm cấm khi sử dụng lề đường
Theo quy định pháp luật, các hành vi sau đây bị nghiêm cấm:
1. Kinh doanh, buôn bán trái phép
- Sử dụng lề đường để bày bán hàng hóa
- Tổ chức họp chợ, mua bán tự phát
2. Chiếm dụng lề đường sai mục đích
- Phơi nông sản, thóc lúa, rơm rạ trên đường
- Để vật liệu xây dựng, phế thải
- Xây dựng bục, bệ trái quy định
3. Lạm dụng lề đường cho quảng cáo
- Đặt biển quảng cáo không phép
- Căng băng rôn, áp phích gây cản trở tầm nhìn
4. Gây mất vệ sinh môi trường
- Vứt rác bừa bãi
- Đổ chất thải không đúng quy định
Mức phạt khi sử dụng lề đường, vỉa hè sai phép
Tùy theo hành vi vi phạm, mức phạt có thể dao động từ vài trăm nghìn đến hàng chục triệu đồng:
- Đỗ xe sai quy định: 200.000 – 400.000 đồng
- Buôn bán chiếm dụng vỉa hè: 1.000.000 – 2.000.000 đồng
- Xây dựng trái phép trên lề đường: 5.000.000 – 10.000.000 đồng (có thể bị cưỡng chế tháo dỡ)
- Để vật liệu, phế thải gây cản trở giao thông: 2.000.000 – 4.000.000 đồng
Lưu ý: Mức phạt có thể thay đổi theo từng thời kỳ và quy định của địa phương.
Trách nhiệm của người tham gia giao thông chúng ta đối với lề đường cụ thể:
Mỗi người tham gia giao thông đều có trách nhiệm xây dựng môi trường đô thị văn minh và an toàn. Điều này bắt đầu từ việc hiểu rõ quy định về sử dụng lề đường và lòng đường, sau đó tuân thủ nghiêm túc trong thực tế.
Lề đường được thiết kế dành cho người đi bộ, vì vậy chúng ta cần tôn trọng quyền lợi của họ bằng cách không chiếm dụng không gian này sai mục đích.
Khi cần đỗ xe, hãy chọn đúng nơi quy định và tránh gây cản trở giao thông. Đồng thời, chúng ta tuyệt đối không thực hiện các hành vi bị nghiêm cấm như buôn bán, phơi phóng hay để vật liệu trên lề đường.
Kết Luận
Hiểu rõ lề đường là gì và các quy định liên quan giúp bạn tham gia giao thông an toàn, văn minh và tránh những vi phạm không đáng có. Lề đường là không gian dành cho người đi bộ, việc sử dụng sai mục đích không chỉ vi phạm pháp luật mà còn ảnh hưởng đến quyền lợi của cộng đồng.
Hãy ý thức hơn trong việc sử dụng không gian công cộng, đỗ xe đúng nơi quy định và góp phần xây dựng văn hóa giao thông văn minh.
Đặc biệt khi đỗ xe trên lề đường, bạn cần lưu ý không để xe ở vị trí dốc hoặc không bằng phẳng vì có thể gây ra tình trạng xe đề không lên khi cần di chuyển, tạo ùn tắc và cản trở giao thông.
Nếu bạn đang trong quá trình thi bằng lái xe A1 hoặc mới cầm lái, việc nắm vững những quy định cơ bản này sẽ giúp bạn tự tin hơn khi tham gia giao thông. Khi có thắc mắc về các quy định giao thông, bạn nên tìm hiểu kỹ hoặc liên hệ cơ quan chức năng để được hướng dẫn cụ thể.